Wszoły, a może wszy? Te drobne, niepozorne owady od dawna spędzają sen z powiek hodowcom i właścicielom ptaków, ale nie tylko. Choć często są ze sobą mylone, wszoły to inny rodzaj pasożytów niż wszy – i co ważne, ich obecność może prowadzić do poważnych problemów zdrowotnych wśród zwierząt hodowlanych.
W artykule przeczytasz:
Czym są wszoły?
Wszoły (Mallophaga) stanowią podrząd rzędu owadów Phthiraptera (obejmujący wszoły głaszczkowe, wszoły bezgłaszczkowe, wszy i wszy słoniowe). Pod tą nazwą kryje się ponad 3000 gatunków owadów pasożytniczych.
Ciało wszołów jest spłaszczone, często pokryte włoskami oskórkowymi i może mierzyć od zaledwie połowy milimetra do dwunastu milimetrów. Dzięki krępym odnóżom mogą dobrze trzymać się swojego żywiciela, żerując na nim przy użyciu gryzących narządów gębowych.
Wszoły najczęściej są jajorodne, choć zdarzają się gatunki partenogenetyczne. Oznacza to, że do rozmnażania nie potrzebują zapłodnienia przez osobnika płci męskiej.
Wszoły a wszy – jak je odróżnić?
Główną różnicą między wszami a wszołami jest ich sposób odżywiania. Wszy odżywiają się krwią żywiciela, co może skutkować niedokrwistością, natomiast wszoły interesuje głównie złuszczony naskórek zwierząt, ich pióra, sierść i krew wydobywająca się z ran. Z tego powodu wszy mają aparat gębowy kłująco-ssący, a wszoły gryzący.
W porównaniu do wszołów, głowa wszy jest znacznie węższa od tułowia. Zdarza się, że wszoły są mylone z ptaszyńcem, jeśli dojdzie do infestacji wśród ptaków. Ptaszyniec jest jednak roztoczem i ma 4 pary odnóży, a wszoły 3.
Wszoły pasożytują na ptakach (zwane są wtedy również piórojadami) oraz ssakach (zwane sierściojadami). W przeciwieństwie do wszy, człowiek nie jest ich potencjalnym źródłem pożywienia, dlatego nie stanowią dla niego zagrożenia.
Podejrzewasz obecność wszołów kurzych lub gołębich? Zadzwoń!
Wszołowica – jakie niesie zagrożenia?
Wszoły mogą być bardzo niebezpieczne dla zwierząt – w zależności od gatunku, skupiają się na innym żywicielu. Na przykład Felicola subrostratus pasożytuje na kotach, sierścień psi (Trichodectes canis) na psach, Chelopistes meleagridis na indykach, Goniocotes gigas na kurach, a Goniocotes bidentatus na gołębiach. Jakie konsekwencje ma infestacja piórojadów w gołębniku lub kurniku?
Wszy gołębie
Wszoły pasożytujące na gołębiach, potocznie zwane wszami gołębimi, oprócz tego, że je osłabiają, mogą też przenosić tasiemca ptasiego.
Pióra gołębi, które zostały dotknięte wszołowicą, są łamliwe i zwichrzone. Gołębie czują się gorzej, są płochliwe. W szczególności narażone na niebezpieczeństwo są młode osobniki – rozwinięta infestacja może doprowadzić do ich śmierci.
Wszoły to niestety nie jedyne zagrożenie, które pojawia się wraz z gołębiami. Innym pasożytem żerującym na tych ptakach jest obrzeżek gołębi, który może ukąsić nawet człowieka. Niektóre choroby przenoszone przez gołębie, takie jak salmonella, borelioza lub odkleszczowe zapalenie mózgu, są przenoszone również przez obrzeżka.
Dlatego jeśli ptaki te zasiedliły balkon, dach lub parapet jako nieproszeni goście, warto skontaktować się ze specjalistami, którzy oferują sprzątanie po gołębiach i montaż zabezpieczeń, aby zminimalizować ryzyko związane z tymi zagrożeniami.
Wszoły kurze
Jak wygląda obecność wszołów u kur? Podobnie jak w przypadku wesz gołębich, wszoły kurze sprawiają, że pióra ptaków stają się łamliwe, matowe i zwichrzone, znacząco wpływając na ich wygląd. Kury tracą apetyt przez wszołowicę, powodującą podrażnienia skóry, swędzenie i zaczerwienienie. Ptaki tracą na wadze, a liczba znoszonych jaj spada, co może doprowadzić do dużych strat finansowych dla właścicieli drobiu.
Zwalczanie wszołów kurzych i gołębich
W przypadku infestacji wszołów, dobrze jest skontaktować się z firmą, która wykona profesjonalną dezynsekcję. Specjaliści dobiorą odpowiednią metodę zwalczania wszołów kurzych, gołębich lub innych, które zaatakowały ptaki hodowlane, dostosowując zabieg do Twoich potrzeb.
Najczęstszym rozwiązaniem jest przeprowadzenie zamgławiania ULV w kurniku czy też gołębniku, z użyciem specjalnego środka owadobójczego. Mikroskopijne kropelki z preparatem są rozpylane przez doświadczonego technika, po czym osiadają na pobliskich powierzchniach. Dbanie o czyste i bezpieczne środowisko, w którym przebywają ptaki, jest kluczowe, aby zlikwidować wszoły.
Oprócz tego warto skonsultować sytuację z lekarzem weterynarii, który pomoże dobrać odpowiednie środki do stosowania bezpośrednio na ptakach. Odpowiednia profilaktyka może pomóc ograniczyć ryzyko infestacji w przyszłości:
- regularna dezynfekcja otoczenia,
- utrzymywanie czystości i usuwanie odchodów,
- monitorowanie ptaków, ich zachowania i wyglądu.
Nie czekaj, aż piórojady przejmą kontrolę nad Twoim stadem. Działaj, zanim poczynią nieodwracalne szkody. Zadbaj o komfort swoich ptaków i zapewnij im bezpieczne środowisko, które nie ograniczy ich rozwoju.